العلامة المجلسي
1345
حياة القلوب ( فارسي )
حق تعالى مىفرمايد : أَ هُمْ خَيْرٌ أَمْ قَوْمُ تُبَّعٍ وَالَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ أَهْلَكْناهُمْ إِنَّهُمْ كانُوا مُجْرِمِينَ « 1 » يعنى : « آيا كفار قريش بهترند - به حسب دنيا - يا قوم تبّع وآنان كه پيش از ايشان بودند هلاك كرديم ايشان را ، بدرستى كه ايشان بودند گناهكاران » . بدان كه خلاف است كه آيا تبّع ايمان آورد يا بر كفر مرد ؟ بعضي گفتهاند كه مراد از آيهء كريمه تبّع وقوم اوست كه خدا همه را هلاك كرد ؛ وبعضي گفتهاند كه تبّع ايمان آورد وقومش بر كفر ماندند وبه عذاب الهى هلاك شدند ، اين قول أقوى است چنانچه به سند معتبر از حضرت صادق عليه السّلام منقول است كه تبّع به أوس وخزرج گفت كه : شما در اينجا باشيد - يعنى در مدينه - تا بيرون آيد پيغمبر آخر الزمان صلّى اللّه عليه وآله وسلّم ، واگر من أو را دريابم خدمت أو خواهم كرد وبا أو خروج خواهم كرد « 2 » . عامه از حضرت رسول صلّى اللّه عليه وآله وسلّم روايت كردهاند كه فرمود : دشنام مدهيد تبّع را كه أو مسلمان شد « 3 » . از كعب الأحبار روايت كردهاند كه : أو نيكو مرد صالحي بود وخدا قوم أو را مذمّت كرده است وأو را مذمّت نكرده است « 4 » . وبه سند معتبر از حضرت امام رضا عليه السّلام منقول است كه شخصي از أهل شام از حضرت أمير المؤمنين عليه السّلام پرسيد كه : تبّع را چرا تبّع مىگفتند ؟ فرمود : زيرا كه در أول پسرى بود كاتب ونويسندهء پادشاهى بود كه پيش از أو بود ، پس
--> ( 1 ) . سورهء دخان : 37 . ( 2 ) . مجمع البيان 5 / 66 ؛ وروايت امام صادق عليه السّلام در مناقب ابن شهرآشوب 1 / 39 آمده است . ( 3 ) . تفسير فخر رازي 27 / 248 ؛ تفسير بغوى 4 / 154 . ( 4 ) . مجمع البيان 5 / 66 ؛ تفسير بغوى 4 / 153 .